Encyklopedia Sztuki
w Polskim Języku Migowym

 

akryl, malarstwo akrylowe

akryl, malarstwo akrylowe

AKRYL, MALARSTWO AKRYLOWE – technika malarska posługująca się farbami akrylowymi. Farby mogą występować w formie zawiesiny, używa się ich wtedy do ...
akwarela

akwarela

AKWARELA – wł. acquarello od acqua: woda. 1) Farba o spoiwie rozpuszczalnym w wodzie. 2) Technika malarska posługująca się takimi farbami, nakła...
analiza dzieła sztuki

analiza dzieła sztuki

ANALIZA DZIEŁA SZTUKI – metoda badawcza polegająca na rozpatrywaniu jakiegoś problemu czy zjawiska dotyczącego dzieła sztuki. Dzięki analizie dzieła ...
animacja

animacja

ANIMACJA – z łac. animatio: ożywienie. Technika polegająca na wykonywaniu serii zdjęć poklatkowych, rejestrujących na pojedynczych klatkach kolejne...
antysztuka

antysztuka

ANTYSZTUKA – nurt sztuki współczesnej, którego geneza sięga do ruchów awangardowych XIX i XX w. Antysztuka podważa kanon sztuki tradycyjnej opartej...
Art Déco

Art Déco

ART DÉCO – styl w sztuce lat 20. I 30. XX wieku. Charakteryzował się uproszczeniem form, symetrią, oparciem kompozycji na liniach prostych, kontr...
blejtram

blejtram

BLEJTRAM (krosno malarskie) – rama, na którą naciąga się i przybija płótno do namalowania obrazu. Wykonywany jest najczęściej z drewnianych listew. B...
estetyka

estetyka

ESTETYKA – wrażenie zmysłowe. 1) Dyscyplina filozoficzna, która bada wartości artystyczne, analizuje i ustala kryteria wartościowania przedmiotów i przeż...
faktura

faktura

FAKTURA – powierzchnia dzieła sztuki (obrazu, rysunku, rzeźby, tkaniny itp.) zmienna w zależności od tworzywa, techniki, użytego narzędzia oraz in...
fotografia (historia)

fotografia (historia)

FOTOGRAFIA (historia) – fotografia pojawiła się w 1 poł. XIX wieku we Francji. Przez cały XIX wiek była najważniejszym medium, dopóki nie zastąpił...
fotografia (technika)

fotografia (technika)

FOTOGRAFIA (technika) – z greckiego oznacza rysowanie za pomocą światła. Polega na zarejestrowaniu trwałego obrazu na materiale światłoczułym za pomoc...
fresk

fresk

FRESK – z wł. pittura a fresco : malowanie na świeżym tynku. 1) Technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na wilgotnym, świeżo położony...
galeria

galeria

GALERIA – 1) Pomieszczenie bądź zbiór pomieszczeń przeznaczonych do prezentacji dzieł sztuki, główne malarstwa lub rzeźby. Początkowo galeria fu...
grafika

grafika

GRAFIKA – jeden z podstawowych działów sztuk plastycznych, polega na powielaniu obrazu z uprzednio przygotowanej formy nazywanej matrycą. W zale...
grupa a. r.

grupa a. r.

GRUPA A.R. – artyści rewolucyjni lub awangarda rzeczywista. Awangardowa grupa artystyczna składająca się z pięciu członków: rzeźbiarki Katarzyny...
grupa blok

grupa blok

GRUPA BLOK – awangardowa grupa artystyczna założona w Warszawie i działająca w latach 1923-1926. Powstanie Bloku związane było z ekspozycją Wystawy ...
historia sztuki

historia sztuki

HISTORIA SZTUKI – nauka humanistyczna zajmująca się badaniem sztuk wizualnych w ujęciu historycznym, a także piśmiennictwem o sztuce. Nazywa, opisuj...
historyzm

historyzm

HISTORYZM – świadome naśladowanie stylów wcześniejszych epok, jeden z nurtów sztuki XIX wieku. W architekturze 1. poł. XIX wieku, ze względu na zaint...
ikonografia

ikonografia

IKONOGRAFIA – 1. Zbiór dzieł sztuki (malarstwa, rzeźby, rysunków, fotografii) stanowiących dokumentację jednego tematu, osoby czy miejsca, np. iko...
impresjonizm

impresjonizm

IMPRESJONIZM – kierunek w sztuce, przede wszystkim w malarstwie, rozwijający się głównie we Francji w latach 70. i 80. XIX wieku. Jego nazwa powst...
Katarzyna Kobro

Katarzyna Kobro

KATARZYNA KOBRO (ur. 1898 w Moskwie – zm. 1951 w Łodzi) – artystka awangardowa, członkini ugrupowań artystycznych „Blok”, „Praesens” oraz „a.r”. Je...
kolekcja

kolekcja

KOLEKCJA – 1) zespół przedmiotów tego samego typu, zbieranych ze względu na ich wartości (artystyczne, historyczne, naukowe); kolekcje prywatne często...
komiks

komiks

KOMIKS – sekwencyjna historyjka obrazkowa, najczęściej uzupełniona tekstem, ograniczonym do krótkich wypowiedzi bohaterów o charakterze sensacyjnym lub hu...
kompozycja przestrzenna

kompozycja przestrzenna

KOMPOZYCJA PRZESTRZENNA – sposób aranżacji przestrzeni odrzucający podział rzeźby na zwartą bryłę i otoczenie. W myśl nowej zasady rzeźba jako kompoz...
konceptualizm

konceptualizm

KONCEPTUALIZM – jeden z najważniejszych nurtów w sztuce XX w., w którym idea oraz proces twórczy są ważniejsze niż realizacja dzieła. Jego powstanie...
laserunek

laserunek

LASERUNEK – przezroczysta, lekko zabarwiona warstwa farby kładziona na powierzchnię obrazu, zmieniająca delikatnie kolorystykę dzieła. Wiele warstw...
litografia

litografia

LITOGRAFIA – technika graficzna lub odbitka wykonana tą techniką. Litografia pozwala na osiąganie różnorodnych efektów artystycznych zbliżonych do malar...
malarstwo

malarstwo

MALARSTWO – dziedzina sztuk plastycznych, której produktem jest obraz, czyli zasadniczo dwuwymiarowe dzieło sztuki, powstałe dzięki liniom i bar...
malarstwo rodzajowe

malarstwo rodzajowe

MALARSTWO RODZAJOWE – gatunek w malarstwie, rzeźbie lub grafice przedstawiający postacie wykonujące zwykłe czynności. Mogą to być sceny z życia ...
muzeum

muzeum

MUZEUM – instytucja, która gromadzi, bada oraz opiekuje się obiektami będącymi świadectwem cywilizacji człowieka wraz z jego otoczeniem. Muzea p...
Młoda Polska

Młoda Polska

MŁODA POLSKA – zespół zjawisk w polskiej literaturze i sztuce przełomu XIX i XX wieku. Nazwa epoki pochodzi od cyklu artykułów Artura Górskiego opubliko...
neoplastycyzm

neoplastycyzm

NEOPLASTYCYZM – kierunek sztuki stworzony w Holandii w latach dwudziestych XX wieku przez artystów związanych z ugrupowaniem „De Stijl” wydającym w latach...
olej, technika olejna

olej, technika olejna

OLEJ, TECHNIKA OLEJNA – technika malarska posługująca się farbami olejnymi. Polega na pokrywaniu zagruntowanego płótna, gładkiej deski lub innego ...
pejzaż

pejzaż

PEJZAŻ – w sztukach plastycznych gatunek przedstawiający widok natury. Dawniej pejzaże występowały często jako tła w scenach religijnych lub mito...
Polska Szkoła Plakatu

Polska Szkoła Plakatu

POLSKA SZKOŁA PLAKATU – zjawisko w polskiej grafice projektowej od lat 50. do 70. XX w. Polscy plakaciści tego okresu m.in. Henryk Tomaszewski, Wal...
portret

portret

PORTRET – przedstawienie wyglądu zewnętrznego, pozycji, charakteru konkretnego człowieka lub grupy ludzi zwanych modelami. Portrety mogą pełnić różne f...
rzeźba

rzeźba

RZEŹBA – 1) trójwymiarowa kompozycja, mająca zazwyczaj charakter dekoracyjny, a nie użytkowy jak architektura. 2) rzeźba w znaczeniu przestrzennej kompoz...
sala neoplastyczna

sala neoplastyczna

SALA NEOPLASTYCZNA – przestrzeń wystawiennicza w Muzeum Sztuki w Łodzi mieszcząca się w dziewiętnastowiecznym pałacu fabrykanta Maurycego Poznańs...
secesja

secesja

SECESJA – kierunek w sztuce ostatniego dziesięciolecia XIX wieku i pierwszej dekady XX wieku. W wielu językach europejskich „secesja” znaczy „odejśc...
socrealizm

socrealizm

SOCREALIZM – realizm socjalistyczny. Kierunek w sztuce będący elementem ideologii i propagandy partii komunistycznych w Polsce i innych krajach dem...
Władysław Strzemiński

Władysław Strzemiński

WŁADYSŁAW STRZEMIŃSKI (ur. 1893 w Mińsku Białoruskim, zm. w 1952 w Łodzi) – Polski artysta awangardowy, malarz, teoretyk i krytyk sztuki. Mąż rze...
symbolizm

symbolizm

SYMBOLIZM – 1) w szerszym znaczeniu: tendencja istniejąca w różnych epokach, której celem było przekazanie ukrytych, duchowych treści za pomocą ...
szkic

szkic

SZKIC – artystyczna, swobodnie wykonana notatka , zapis pierwszych pomysłów i koncepcji na dzieło. Pokazuje spontaniczny gest artysty, jego styl...
sztuka kinetyczna

sztuka kinetyczna

SZTUKA KINETYCZNA – z gr. Kinēma: ruch. Sztuka, która koncentruje się na zagadnieniach związanych z ruchem. Terminem tym najczęściej określa się rzeź...
sztuka naiwna

sztuka naiwna

SZTUKA NAIWNA – twórczość uprawiana nieprofesjonalnie przez ludzi, którzy nie odebrali wykształcenia artystycznego. Sztukę naiwną charakteryzuje dziecięc...
sztuka publiczna

sztuka publiczna

SZTUKA PUBLICZNA – sztuka, która powstaje w przestrzeni publicznej, przeważnie w otwartej przestrzeni i w miejscu dostępnym dla wszystkich. Może...
sztuka site-specific

sztuka site-specific

SZTUKA SITE-SPECIFIC – z ang. sztuka zintegrowana z miejscem. Termin stosowany do określenia dzieła sztuki, które powstaje z myślą o funkcjonowaniu w konk...
sztuka użytkowa

sztuka użytkowa

SZTUKA UŻYTKOWA – dziedzina obejmująca projektowanie i wykonywanie przedmiotów codziennego użytku. Może dotyczyć zarówno przedmiotów wykonywanych przez art...
unizm

unizm

UNIZM – Koncepcja artystyczna opracowana przez Władysława Strzemińskiego i przedstawiona w rozprawie Strzemińskiego Unizm w malarstwie z 1928 roku ...
witraż

witraż

WITRAŻ – ozdobna kompozycja wypełniająca otwór okienny wykonana z barwionego szkła łączonego za pomocą ołowiu i osadzonego w żelaznych ramach. Tec...